ابو بكر خود نيز - هنگامى كه يهوديان از او خواستند تا پيامبر را توصيف كند - گفت : « معشر اليهود لقد كنت معه فى الغار كإصبعي هاتين » ؛ « 1 » اى گروه يهود ! من در غار با پيامبر مانند پيوستگى دو انگشتم به هم نزديك بوديم . استدلال به اين آيه براى اثبات مناقب ابو بكر و استحقاق خلافت وى در همه اعصار ، ادامه يافت از جمله در عصر تابعين « شعبى » - كه به بنى اميه تعلّق دارد - به اين آيه در فضيلت ابو بكر استناد كرده است . « 2 » در مصادر روايى شيعه نيز احاديثى به چشم مىخورد كه نشان مىدهد اين بحث در زمان ائمّه نيز رونق داشته است . برخى از اصحاب ائمّه عليهم السّلام كيفيت استدلال اهل سنت به اين آيه را ، براى ائمّه عليهم السّلام بازگو مىكردند و آنان ضمن آنكه ادعاهاى اهل سنت را پاسخ مىگفتند شيوه نقد و ردّ اين ادعاها را نيز به اصحابشان مىآموختند . « 3 » در برخى از روايات ديگر مناظره ائمّه اطهار با اهل سنت درباره اين آيه « 4 » و نيز مناظره شاگردان آنان ذكر شده است . « 5 » كوتاه سخن آنكه اين آيه اساسىترين دليلى است كه بنيان‌گذاران مكتب تسنّن در مورد برترى ابو بكر بر ديگران در امر خلافت ، بدان تمسك كرده‌اند ؛ برخى از افراطگرايان اين مكتب تا آنجا پيش رفته‌اند كه يار غار بودن ابو بكر را ، برتر از خوابيدن على عليه السّلام در بستر پيامبر دانسته‌اند « 6 » كه قرآن درباره آن مىفرمايد : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ . . . . « 7 » تحليل بنيانهاى تفسير اهل سنت از آيه ديدگاه اهل سنت بر دو حوزه و ساحت و در عين حال مرتبط با يكديگر مبتنى است و بيشتر ناظر به نقد ديدگاه افراطى شيعه ( و نه ديدگاه معتدل ) در تفسير اين آيه است .

--> ( 1 ) . همان ( 2 ) . ر . ك : على ابن عساكر ، تاريخ مدينة دمشق ، ج 30 ، ص 266 . ( 3 ) . ر . ك : على حويزى ، نور الثقلين ، ج 2 ، ص 219 - 221 ؛ محمد صدوق ، اكمال الدين ، ج 2 ، باب « من شاهد القائم » ، ص 459 ، ح 21 . ( 4 ) . ر . ك : محمد مفيد ، الاختصاص ، ص 96 ، 97 . ( 5 ) . ر . ك : عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، باب 45 ، ص 206 - 208 ، ح 2 . ( 6 ) . ر . ك : فخر رازى ، التفسير الكبير ، ج 16 ، ص 68 ، 69 ؛ عمرو جاحظ ، العثمانية ، ص 42 - 52 ؛ احمد ابن تيميه ، منهاج السنّة ، ج 4 ، ص 33 . ( 7 ) . بقره ، 207